به گزارش دنیای سرمایه، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان در مراسم افتتاح و بهرهبرداری طرحهای وزارت نفت گفت: «ما نمیگوییم مصرف نکنیم، میگوییم درست مصرف کنیم.» وی افزود: «سه برابر کشورهای اروپایی برق مصرف میکنیم؛ اگر مصرف یکبرابر شود، اساساً نیازی به این کارها نداریم.» این ادعا در شرایطی مطرح شد که پیشتر نیز بارها از مصرف بالای انرژی در ایران در مقایسه با جهان ابراز گلایه کرده بود. او در سال ۱۴۰۳ نیز گفته بود: «برقی که در کشور مصرف میکنیم، در سطح سرانه چند برابر انگلستان، کانادا و آلمان است.»
این اظهارات بارها تکرار شده است، اما نگاه اجمالی به آمار مصرف برق نشان میدهد ایران حدوداً در سطح متوسط مصرف جهانی است و از کشورهای پرمصرف جهان به شمار نمیآید.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا تا سال ۲۰۲۳، ادعای چند برابر بودن مصرف برق ایران نسبت به اروپا با واقعیت همخوانی ندارد. بر اساس این دادهها، در سال ۲۰۲۲ ایرانیان حدود ۳٫۲ تا ۳٫۵ تن معادل نفت به ازای هر نفر انرژی برق مصرف کردهاند؛ رقمی که نزدیک به متوسط مصرف کشورهای خاورمیانه است و کمتر از میزان مصرف بسیاری از کشورهای اروپایی است.
در گزارشهای معتبر سال ۲۰۲۲ مصرف برق ایرانیان برابر با ۳۲۶۶ کیلوگرم معادل نفت به ازای هر نفر است؛ این رقم برای فرانسه ۳۱۳۸ و آلمان ۲۹۴۷ کیلوگرم بوده و در کشوری مانند فنلاند حدود ۵۸۶۷ کیلوگرم است. در گزارش دیگری منتشر شده است مصرف کل برق اروپا هفت برابر ایران است؛ اروپا سالانه حدود ۲۴۸۳ تراواتساعت برق مصرف میکند و این رقم برای ایران حدود ۳۱۶ تراواتساعت است. در مصرف سرانه برق نیز، آمارها با اظهارات رئیسجمهور همسو نیست؛ مصرف سرانه برق هر اروپایی حدود ۵۵۴۴ کیلوواتساعت و مصرف سرانه برق ایران حدود ۳۵۲۹ کیلوواتساعت برآورد میشود. مصرف ایران از برخی کشورهای فقیرتر اروپایی مانند رومانی، اوکراین یا آلبانی بیشتر است، اما در مقایسه با کشورهای ثروتمندتر اروپای غربی و شمالی به مراتب کمتر است.
برای نمونه، ایسلند که بالاترین سرانه مصرف برق جهان را دارد، سالانه به ازای هر نفر حدود ۵۲۶۹۶ کیلوواتساعت برق مصرف میکند؛ این رقم در نروژ ۲۲۸۰۸ و در سوئد ۱۱۹۴۳ کیلوواتساعت است. به این معنا، میانگین سرانه مصرف برق در اتحادیه اروپا نیز حدود یکونیم برابر ایران است. بر این اساس، به نظر میرسد طرح مکرر چنین اظهاراتی از سوی پزشکیان بیش از هر چیز میتواند در راستای زمینهسازی برای شوک قیمتی در بخش انرژی تعبیر شود؛ شوکی که در صورت وقوع، احتمال دارد پس از شوکهای ارزی اخیر، موج جدیدی از جهشهای تورمی را به اقتصاد تحمیل کند.
