بازار سلامت قاره آفریقا با جمعیتی افزون بر یک‌ونیم میلیارد نفر، به کانون نوینی برای توسعه صادرات غیرنفتی و دیپلماسی تجاری ایران بدل شده است؛ بازاری که با ارقام خیره‌کننده و نیازهای رو به رشد در حوزه درمان، چشم‌انتظار نقش‌آفرینی فعالان اقتصادی کشورمان است. بررسی دقیق ظرفیت‌های این قاره نشان می‌دهد که بنگاه‌های تولیدی و فناور ایرانی با اتخاذ راهبردهای هوشمندانه می‌توانند سهم اثرگذاری از این گستره جغرافیایی به دست آورند و زنجیره ارزش سلامت را فراتر از مرزهای سنتی گسترش دهند.
ارقام کلان و چشم‌انداز بازار سلامت
نشست تخصصی بررسی ظرفیت‌های بازار تجهیزات پزشکی در آفریقا که در حاشیه نمایشگاه ایران‌مد برگزار شد، ابعاد تازه‌ای از اقتصاد درمان این قاره را نمایان ساخت. سجاد مروجی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران و آفریقا، با اشاره به ارزش برآوردی دویست‌وشصت میلیارد دلاری بازار سلامت و زیرساخت‌های درمانی در این منطقه، حجم فعلی بازار تجهیزات پزشکی را سی میلیارد دلار اعلام کرد. برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد این رقم در افق ده سال آینده به مرز شصت میلیارد دلار خواهد رسید که گویای ظرفیت بی‌نظیر توسعه‌ای در این حوزه است. با وجود فعالیت حدود یک‌هزار و دویست و پنجاه کارخانه تولیدی در بیش از چهل کشور آفریقایی، حجم واردات تجهیزات پزشکی به این قاره بالغ بر سی میلیارد دلار برآورد می‌شود.
رقابت فشرده بازیگران جهانی و جایگاه ایران
حضور رقبای قدرتمندی همچون چین، هند، ترکیه، ژاپن و کشورهای اروپایی در بازار آفریقا، بیانگر ضرورت تدوین راهبردهای کارآمد از سوی بنگاه‌های ایرانی است. رقبای بین‌المللی با ابزارهایی نظیر صادرات محصولات رقابتی، سرمایه‌گذاری مستقیم و ایجاد خطوط تولید، سهم قابل‌توجهی از این بازار را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان، شرکت‌های ایرانی باید متناسب با ویژگی‌های هر کشور، الگوی ورود به بازار را بهینه‌سازی کنند؛ به گونه‌ای که در بازارهای مستعد، صادرات مستقیم و ایجاد شبکه توزیع و در سایر مناطق، سرمایه‌گذاری مشترک و راه‌اندازی خطوط تولید در دستور کار قرار گیرد.
تجربه‌گرایی صنعتی و پیش‌شرع‌های حضور
دستیابی به موفقیت پایدار در بازارهای آفریقایی مستلزم تحلیل دقیق ساختارهای اقتصادی، بررسی مقررات پیچیده ثبت تجهیزات پزشکی و شناسایی شرکای تجاری محلی است. تجربیات عملیاتی حاکی از آن است که راه‌اندازی خطوط تولید مشترک با مشارکت طرف‌های آفریقایی، راهکار اثربخشی برای دور زدن موانع تعرفه‌ای و تسغل تسریع تسلط بر بازارهای هدف محسوب می‌شود. توسعه این همکاری‌های صنعتی می‌تواند بستر مناسبی برای ارتقای جایگاه صادراتی ایران و تحکیم پیوندهای اقتصادی با کشورهای قاره سیاه فراهم آورد.
